بلاکچین

چه مشخصه هایی یک بلاکچین را شکل می دهند و نبود کدامیک باعث از بین رفتن آن می شود؟

پایگاه های داده . بلاکچین . بیتکوین

در تعریف سه مفهوم بالا ، معانی و مفاهیم مشترک ، مشخصه های مشابه باعث ایجاد یک سردرگمی علی الخصوص برای تازه واردان به این عرصه گردیده است و حتی گاهی زمینه ایی برای کلاه برداری فرصت طلبان ایجاد کرده است.

اما بلاکچین اولیه و اصلی که به بلاکچین بیتکوین معروف شده است ، به هیچ وجه هدفش کلاه برداری نبوده است .صرفنظر از تمام مزایای عالی و بی نظیر بلاکچین باید به این حقیقت معترف بود که بلاکچین بیتکوین ،  کند و برای عملیاتی شدن هزینه بالایی را نیاز دارد .

این هزینه بالا در واقع هزینه مستقل بودن کامل بلاکچین که بتواند بدون حمایت و پشتیبانی یک دولت و یا یک شرکت بزرگ به حیات خود ادامه دهد، می باشد .

شاید بتوان از نقطه نظر استقلال یک بلاکچین ، آنها را در طیف زیر تقسیم بندی کرد:

طیف

بلاکچین ها ( طیف سبز)

در این طیف بلاکچین هایی حضور دارند که غیر متمرکز ، غیر قابل تغییر و کاملاً قابل دسترس برای هر شخص هستند.

سطح ۱ : ( بیتکوین )

مشخصات : کاملا غیر متمرکز ، بی طرف ، شفاف ، غیر قابل تغییر و بدون نیاز به مجوز

مثال : بلاکچین بیتکوین

مزایا : تنها زنجیره ای می باشد که بصورت کاملا طبیعی گسترش یافته و احتمالا منحصر بفردترین پدیده در حوزه مالی و پولی باقی می ماند.

معایب: گسترش بلاکچین بیتکوین بصورت کاملا مستقل ، نیازمند صرف هزینه و انرژی و سرعت پردازش فراوانی می باشد.

سطح ۲: بلاکچین های نو ظهور :

مشخصات : محبوب و قابل دسترس برای همه ، این بلاکچین ها به شکل مشخص بر پایه مفاهیم اولیه ارایه شده در بلاکچین بیتکوین بنا نهاده شده اند .
علاوه بر ذخیره تراکنش ها ، این دسته از بلاکچین ها زیرساختی بمنظور ساخت و آزمایش برنامه های کاربردی نیز فراهم می آورند.

مثال : علیرغم مشکلاتی که در مقیاس پذیری بلاکچین اتریوم وجود دارد، برنامه نویسان اغلب اوقات برای توسعه برنامه های کاربردی و بویژه قراردادهای هوشمند از آن استفاده می کنند.

مزایا : این دسته از بلاکچین ها موفق به جذب نقدینگی بالا و همچنین  حمایت جامعه برنامه نویسان گردیده اند.

معایب: از آنجاییکه این بلاکچین ها hash-power کمتری دارند لذا بیشتر در معرض هارد فورک و هک ۵۱% می باشند . بعلاوه از آنجاییکه کد این بلاکچین ها دائما نیاز به بروزرسانی دارند ، به یک مرجع مرکزی جهت برنامه ریزی و نظارت بر این امر ، نیاز می باشد.

Kevin Rooke

بسیاری از dApp ها (برنامه های کاربردی غیر متمرکز) بصورت غیر واقعی توسط ربات ها اقدام به انجام تراکنش های ساختگی بین خود می نمایند.

سطح ۳: نیمه بلاکچین ها (Semi-blockchains):

مشخصات : این بلاکچین ها حدفاصل بین بلاکچین های عمومی و کوین های کنترل شده توسط شرکت ها می باشند ، نیمه بلاکچین ها  استاد  کسب درآمد از مدل کسب و کارtoken هستند.

مثال: بنیاد NEM بمنظور حفظ و ادامه حیات بلاکچین خود ، درخواست کمک در قالب ۱۶۰میلیون توکن داده است

مزایا : از آنجا که در این نوع از بلاکچین نیازی به اجماع غیرمتمرکز وجود ندارد ، لذا مدیریت تراکنش ها ، سریع تر و کارآمد تر از بلاکچین های عمومی می باشند.

معایب: این بلاکچین ها برای عبور از فیلتر رگولاتوری و قوانین موجود ، سعی بر معرفی خود به عنوان بلاکچین عمومی دارند در حالی که در نهایت باید وضعیت خود را مشخص کنند و به صورت دقیق تر خود را معرفی کنند.

Crypto-List

کوین ها ی معروف و معتبر در سال ۲۰۱۴ که در رده های بالای رده بندی سایت coinmarketcap:
بیش از نیمی از آنها دیگر وجود ندارند. بعضی ازآنها تغییر برند داده اند و در ته این جدول قرار گرفته اند.

بلاکچین های مرکزی (طیف سفید)

این بلاکچین ها وابستگی کامل  به توکن های تولید شده توسط شرکت دارند  و در نتیجه  قسمت زیادی از این توکن ها توسط خود شرکت ها  نگه داری می شوند.  این بلاکچین ها دارای مرکزیت بوده و بصورت مرکزی اداره می شوند (centralized) و برای ردیابی و توزیع کوین مورد نظر از ویژگی های بلاکچین استفاده می نمایند.

سطح ۴: بلاکچین های مرکزی مورد حمایت شرکت ها:

مشخصات :این دسته از  بلاکچین ها  کاملا تحت کنترل شرکت مطبوع خود می باشند و برای کارکرد نیاز به برنامه ریزی و بازار یابی بسیار دقیقی دارند.

مثال : ریپل ، معروف ترین و بهترین مثال از مدل بلاکچین های مرکزی و شرکتی می باشد

مزایا : بلاکچین های مرکزی برای کسب و کار هایی در مقایس کوچک تر بسیار مناسب بوده و از سرعت بالاتری نسبت به سایر بلاکچین ها برخوردار می باشد

معایب: اگر چه شبکه ریپل به مراتب از شبکه بانکی شفاف تر می باشد اما یکی از اصلی ترین معایب آن، وابستگی بیش از حد به خود شرکت ریپل می باشد آنطور که تراکنش های ریپل را می توانند بدون اطلاع و نظر کاربران تغییر و یا ملغی نمایند. علاوه بر آن، علی رغم جذب سرمایه توسط شرکت ریپل ، هنوز کاربردهای زیادی برای توکن ریپل تعریف نشده است .

سطح ۵: بلاکچین های مرکزی مورد حمایت شرکت ها و دلار آمریکا:

مشخصات : توکن های با ثباتی که با دلار آمریکا و یا ارزهای سنتی  دیگر محافظت و پشتیبانی می شوند.

مثال : تتر(Tether ) بعنوان یک نمونه موفق از ارز با ثبات (stablecoin) می باشد، اگرچه  همچنان در حال تغییر و تحول می باشد.

مزایا : بمنظور کاهش نوسان قیمت رمزارزها و همچینین به حداقل رساندن ریسک طرف مقابل (default risk) ، کوین هایی مانند تتر به دلیل ثبات و اطمینانی که در بین کاربران ایجاد کرده اند ، باعث تزریق نقدینگی در بازار شده و در این امر نیز موفق بوده اند .  

معایب: شبکه اینگونه کوین ها بصورت مرکزی اداره می شوند و به شدت تحت تاثیر شرکت حمایت کننده خود می باشند. همچنین ، بدلیل عدم وجود روش دقیق و روشنی برای نقد کردن تتر، بسیاری از اکسچنج هایی که تتر را جزو کوین های مورد پشتیبانی خود دارند از مشتریان خود مبالغی را بصورت کم و نامحسوس به عناوین مختلفی از جمله کارمزد کسر می نمایند.

سطح ۶: بلاکچین های مرکزی مورد حمایت  موسسات بانکی:

مشخصات :  این نوع بلاکچین ها تحت کنترل  موسسات مالی هستند و از ارزهای تثبیت شده با دلار ، محسوب می گردند و همچنین مورد تایید این موسسات هستند.

مثال :دلار جمینی ( Gemini’s GUSD ) به عنوان تنها ارز تثبیت شده با دلار آمریکا می باشد که با نظارت گروه خدمات مالی نیویورک (NYDFS)   و تحت حمایت شرکت آمریکایی State Street  در حال فعالیت می باشد .

مزایا : این دسته از کوین ها  مورد استقبال و پذیرش دیگر شرکت های فعال در این حوزه می باشند چرا که قانون گذاری های لازم در این خصوص انجام شده است . و همین مساله موجب این می شود که شرکت های بیشتری به استفاده از این نوع رمزارزهای تثبیت شده با پول فیات، روی بیاورند.

 معایب:  در اکسچنج ها و شبکه های  کمی مورد استفاده قرار می گیرند و به آسانی امکان نقد شوندگی را ندارند .

J.P.Morgan

J.P.Morgan به تازگی از ارز با ثبات جدید خود رو نمایی کرده است. این ارز که JPM Coin  نام دارد خود را رقیب ریپل می داند و قرار است از آن برای مراودات بین بانکی که در حال حاضر توسط سوییفت انجام می پذیرد، استفاده شود.

“بلاکچین های بسته” (Closed Blockchains) که به  پایگاه داده نیزمعروف هستند  (طیف آبی)

سیستم ها در این طیف، بر پایه Oracle  ویا  PostgreSQL  طراحی می شوند .
امکان اتصال و  دسترسی برای کاربران خارج از سیستم به این دیتابیس ها  وجود ندارد.
 اما سوال این است که اساسا چرا به اینها بلاکچین گفته می شود؟

 سطح ۷: دیتابیس توزیع شده  آزمایشی (Experimental Distributed Database):

مشخصات : معمولا برای اهداف داخلی شرکت ها استفاده می شود. این دیتابیس های آزمایشی و توزیع شده، در حال دست و پا زدن در مفاهیم مربوط به رمزنگاری و بلاکچین می باشند.

مثال :پیشگامان عرصه بلاکچین ( و نه بیتکوین) و همچنین Digital Assets و R3 Corda ترجیح می دهند بجای کلمه بلاکچین از کلمه “دفتر کل توزیع شده” (DLT)  استفاده نمایند و برای بروز رسانی و مدرنیزه کردن سیستم های قدیمی، از راه حل “دفتر کل توزیع شده” استفاده  کنند.

مزایا : دفتر کل غیر توزیع شده بصورتی طراحی شده که قادر به حسابرسی، مطابقت و مغایرت گیری از اطلاعات موجود در خود می باشد.

 معایب : بدلیل اینکه اساس طراحی این دیتابیس ها بر اهداف درون شرکتی بوده است، استفاده آنها در دنیای بیرون از سازمان و یا شرکت مورد نظر با چالش های زیادی روبرو خواهد بود.

Digital Asset

بعد از کناره گیری مدیرعامل (CEO) شرکت Digital Asset در دسامبر ۲۰۱۸، شاهد کناره گیری مدیر تکنولوژی (CTO) آن در ماه ژانویه بودیم.

سطح ۸: دیتابیس شرکت های بزرگ

مشخصات : این سطح از بلاکچین ها در واقع همان دیتابیس شرکت های بزرگ و شناخته شده در حوزه سرویس های مالی (Fintech) می باشند از آنجایکه آنها در حال استفاده از پایگاه داده های گسترده دربین خود می باشند.

مثال : از شناخته شده ترین شرکت های فینتک که مجبور بودند دیتابیس های خود را بر روی بستر بانک ها ایجاد نمایند می توان به Visa ، MasterCard و PayPal اشاره کرد .

مزایا : با توجه به  سرعت بالا و ثبات این  شبکه ها که توسط شرکت های یاد شده ارایه گردیده اند ، بسیار در حال حاضر محبوب و پرکاربرد می باشند.

معایب : به دلیل استفاده این شرکت ها و حتی استارت آپ ها از زیر ساخت های شبکه بانکی ، دقیقا ما شاهد همان محدودیت های سنتی موجود شبکه های بانکی بر روی اینگونه از دیتابیس ها نیز می باشیم .

سطح ۹: دیتابیس های ملی

مشخصات : بسیار مشابه با دیتابیس های سطح ۸ می باشند با این تفاوت که پیاده سازی این شبکه ها در سطح یک کشور انجام می پذیرد.

مثال : پایگاه داده بانک های مرکزی و دولت ها

مزایا : بهنگام آشفتگی ها و بحران های  اقتصادی ، وجود یک سرویس متمرکز می تواند باعث ایجاد یک ثبات نسبی در حوزه مسایل مالی گردد.

معایب : بانک های مرکزی در راستای پیاده سازی سیاست های کلان دولت ها عمل می نمایند و کاملا با آنها در این خصوص هماهنگ می باشند.در بهترین حالت بانک های مرکزی تبدیل به نهاد های بزرگی می شوند که حذف آنها می تواند فاجعه ای بزرگ برای اقتصاد محسوب شود و  در بدترین حالت دولت ها براحتی دارایی های بانک های مرکزی را به نفع خود استفاده می نمایند.

نتیجه گیری :

بلاکچین های زیادی به تقلید از بلاکچین بیتکوین ایجاد شده اند و هزینه های زیادی صرف زنده ماندن آنها گردیده است .

شاید بتوان بلاکچین های خصوصی و محدود را شبیه شبکه های اینترانتی دانست که در اوایل سال ۲۰۰۰ ظهور کردند اما همه آنها توسط سرویس های مشابه خود که در سطح جهانی و عمومی ارایه شدند ، کم کم محو شدند. باحتمال فراوان تا مدت های زیادی همچنان تراکنش های خرد توسط شبکه های بانکی انجام می گیرند و شاید فقط تعداد محدودی از بلاکچین ها (مانند اتریوم ) انحصار شبکه های متمرکز و مرکزی را تا حدی بتوانند خدشه دار نمایند.

بلاکچین واقعی ، بلاکچینی است که کاملا مستقل باشد و هنگامی که این بلاکچین متولد میشود برای ادامه حیات خود باید به کمترین میزان از دخالت انسان ها وابسته باشد.

تحلیل ما از طیف گسترده بلاکچین که در ۹ سطح مختلف صورت گرفت ، این واقعیت را متذکر می شود که در میان این همه نام فقط و فقط یک بلاکچین واقعی وجود دارد و دیگر بلاکچین ها در عین پیچیدگی در واقع ، در تلاش برای کپی کردن همان یک بلاکچین اصلی و اولیه می باشند  ، درست مانند این است که بخواهیم Big bang را از نو خلق کنیم ، غافل از اینکه هرگز نمی توانیم ، چرا که Big bang  فقط یکبار رخ می دهد!

منبع