در دنیای استخراج ارزهای دیجیتال، دو الگوریتم بیش از بقیه شناخته شدهاند: SHA-256 که در بیت کوین استفاده میشود و Scrypt که بیشتر با لایت کوین و دوج کوین شناخته میشود.
Scrypt در ابتدا با هدف ایجاد الگوریتمی حافظهمحور طراحی شد؛ یعنی برخلاف الگوریتمهایی که فقط به قدرت پردازشی وابستهاند، برای اجرا به حافظه بیشتری نیاز دارد. همین ویژگی باعث شد در سالهای ابتدایی، استخراج ارزهای مبتنی بر Scrypt برای کاربران عادی دسترسپذیرتر باشد.
اما الگوریتم Scrypt دقیقاً چیست، چطور کار میکند و چرا هنوز در استخراج لایت کوین و دوج کوین اهمیت دارد؟ در ادامه، این الگوریتم را به زبان ساده و کاربردی بررسی میکنیم.
الگوریتم Scrypt چیست و چرا خاص است؟
الگوریتم Scrypt یک تابع رمزنگاری حافظهمحور است که برای افزایش امنیت و سختتر کردن حملات محاسباتی طراحی شده است. این الگوریتم ابتدا بهعنوان یک تابع مشتق کلید یا KDF معرفی شد و بعدها در شبکههای بلاکچینی مثل Litecoin مورد استفاده قرار گرفت.
تفاوت اصلی Scrypt با الگوریتمهایی مانند SHA-256 این است که فقط به سرعت پردازنده وابسته نیست. برای اجرای Scrypt، دستگاه باید علاوه بر توان پردازشی، حافظه کافی نیز در اختیار داشته باشد. همین موضوع باعث میشود حملات بروتفورس و ساخت سختافزارهای تخصصی برای آن، پیچیدهتر و پرهزینهتر شود.
چرا الگوریتم Scrypt خاص است؟
ویژگی مهم Scrypt، Memory-Hard بودن آن است. به زبان ساده، این الگوریتم برای انجام محاسبات خود به مقدار قابل توجهی حافظه نیاز دارد.
اگر SHA-256 را شبیه حل یک مسئله ریاضی با ماشینحساب بسیار سریع بدانیم، Scrypt شبیه حل پازلی است که قطعات آن در چندین قفسه مختلف پخش شدهاند. برای حل این پازل، فقط سرعت مهم نیست؛ باید مرتب به حافظه مراجعه شود و دادهها بازیابی شوند.
این طراحی باعث شد Scrypt در ابتدا در برابر تسلط سریع دستگاههای ASIC مقاومت بیشتری داشته باشد. البته با گذشت زمان، ASICهای مخصوص Scrypt نیز وارد بازار شدند و استخراج حرفهای این الگوریتم را در دست گرفتند.
الگوریتم Scrypt چگونه کار میکند؟
Scrypt برای انجام عملیات رمزنگاری از ترکیب پردازش و حافظه استفاده میکند. این الگوریتم دادهها را در حافظه ذخیره میکند و سپس در چند مرحله به آنها مراجعه میکند. همین رفتوبرگشت مداوم میان پردازنده و حافظه، اجرای آن را برای سختافزارهای ساده دشوارتر میکند.
پارامترهای کلیدی Scrypt:
برای درک عمق این الگوریتم، باید ۳ پارامتر اصلی آن را بشناسید:
- N (هزینه CPU/RAM): تعیین میکند الگوریتم چقدر سخت باشد. هرچه N بزرگتر، حافظه بیشتری نیاز است.
- r (اندازه بلاک): حجم دادههایی که در هر بار دسترسی به حافظه جابجا میشوند.
- p (موازیسازی): تعیین میکند چند پردازش میتوانند همزمان انجام شوند.
نکته: دلیل اینکه ساخت ASIC برای Scrypt سختتر و گرانتر از بیت کوین بود، همین نیاز به چیپهای حافظه (RAM) درون دستگاه ماینر است که فضای زیادی اشغال میکنند.
کاربرد الگوریتم Scrypt در ارزهای دیجیتال
Scrypt در چندین ارز دیجیتال استفاده شده است، اما مهمترین نمونههای آن لایت کوین و دوج کوین هستند.
لایت کوین از ابتدا برای ایجاد نسخهای سریعتر و سبکتر از بیت کوین طراحی شد. استفاده از Scrypt باعث شد استخراج آن در سالهای اول برای کاربران بیشتری امکانپذیر باشد. دوج کوین نیز از الگوریتم Scrypt استفاده میکند و امروزه استخراج آن معمولاً بهصورت ترکیبی با لایت کوین انجام میشود. این روش با نام Merged Mining شناخته میشود.
مزایای الگوریتم Scrypt
- امنیت بالا: مقاومت عالی در برابر حملات بروتفورس (Brute-force).
- مصرف انرژی بهینهتر: در مقایسه با SHA-256 معمولاً وات کمتری مصرف میکند.
- تراکنشهای سریعتر: بلاکچینهای مبتنی بر Scrypt معمولاً زمان بلاک کوتاهتری دارند (لایتکوین ۲.۵ دقیقه).
معایب الگوریتم Scrypt
- سرعت کمتر: نسبت به SHA-256 کندتر است (به دلیل درگیری حافظه).
- تسلط ASICها: با وجود مقاومت اولیه، اکنون ASICهای قدرتمند Scrypt بازار را قبضه کردهاند.
- نیاز به سختافزار گران: حافظه RAM گرانتر از چیپهای پردازشی ساده است.
آموزش استخراج با الگوریتم Scrypt
برای استخراج ارزهای مبتنی بر Scrypt، باید چند مرحله اصلی را طی کنید. این مراحل برای استخراج لایت کوین و دوج کوین تقریباً مشابه است.

۱. انتخاب ارز مناسب
ابتدا باید مشخص کنید قصد استخراج چه ارزی را دارید. محبوبترین گزینهها در الگوریتم Scrypt، لایت کوین و دوج کوین هستند. امروزه بسیاری از ماینرها از استخراج ترکیبی استفاده میکنند. در این روش، میتوان همزمان با استخراج لایت کوین، پاداش دوج کوین نیز دریافت کرد، بدون اینکه قدرت دستگاه به شکل جداگانه تقسیم شود.
۲. تهیه سختافزار استخراج
استخراج Scrypt در حال حاضر بیشتر با دستگاههای ASIC انجام میشود. استخراج با CPU یا GPU برای بیشتر کاربران دیگر سودآوری مناسبی ندارد. برخی از ماینرهای شناختهشده Scrypt عبارتاند از:
- Bitmain Antminer L9
- Bitmain Antminer L7
- Goldshell Mini-Doge
- Innosilicon A6+ LTC Master
انتخاب ماینر باید بر اساس هشریت، مصرف برق، قیمت دستگاه، هزینه نگهداری و شرایط محل استخراج انجام شود.
۳. انتخاب استخر استخراج
استخراج انفرادی یا Solo Mining برای بیشتر کاربران شانس بسیار کمی دارد. به همین دلیل، استفاده از استخر استخراج گزینه منطقیتری است. در استخر استخراج، قدرت پردازشی چندین ماینر با هم ترکیب میشود و پاداش استخراج بر اساس سهم هر ماینر تقسیم میشود.
برخی از استخرهای معروف برای استخراج Scrypt عبارتاند از:
- LitecoinPool
- ViaBTC
- F2Pool
- AntPool
۴. ساخت کیف پول
برای دریافت پاداش استخراج، به کیف پولی نیاز دارید که از ارز موردنظر شما پشتیبانی کند. اگر لایت کوین استخراج میکنید، باید آدرس کیف پول LTC داشته باشید. برای دوج کوین نیز به آدرس کیف پول DOGE نیاز دارید.
همچنین میتوانید پس از استخراج، لایت کوین یا دوج کوین خود را در صرافی اکسیر به تومان یا تتر تبدیل کنید.
۵. اتصال دستگاه و شروع استخراج
پس از تهیه ماینر، انتخاب استخر و تنظیم کیف پول، باید اطلاعات استخر را در پنل دستگاه وارد کنید. بعد از ذخیره تنظیمات، دستگاه شروع به استخراج میکند و درآمد شما بر اساس قدرت پردازش و قوانین استخر محاسبه میشود.
لیست ارزهای دیجیتال مبتنی بر Scrypt
چند ارز دیجیتال معروف که از الگوریتم Scrypt استفاده میکنند عبارتاند از:
- Litecoin (LTC): معروفترین ارز مبتنی بر Scrypt و یکی از قدیمیترین آلتکوینهای بازار.
- Dogecoin (DOGE): میمکوین محبوب بازار که استخراج آن معمولاً همراه با لایت کوین انجام میشود.
- DigiByte (DGB): پروژهای چندالگوریتمی که از Scrypt نیز پشتیبانی میکند.
- Verge (XVG): ارزی با تمرکز بر حریم خصوصی که از چند الگوریتم استخراج استفاده میکند.

مقایسه Scrypt و SHA-256
| ویژگی | Scrypt | SHA-256 |
| ماهیت | حافظهمحور | پردازشمحور |
| ارزهای معروف | Litecoin و Dogecoin | Bitcoin |
| نوع سختافزار رایج | ASIC مخصوص Scrypt | ASIC مخصوص SHA-256 |
| نیاز به حافظه | بیشتر | کمتر |
| زمان بلاک در نمونههای معروف | معمولاً کوتاهتر | در بیت کوین حدود ۱۰ دقیقه |
| سطح رقابت استخراج | بالا | بسیار بالا |
سودآوری استخراج Scrypt چگونه محاسبه میشود؟
سودآوری استخراج Scrypt به یک عامل ثابت وابسته نیست. برای محاسبه دقیقتر باید چند مورد را همزمان بررسی کنید:
- هشریت دستگاه
- مصرف برق ماینر
- هزینه برق
- قیمت روز لایت کوین و دوج کوین
- سختی شبکه
- کارمزد استخر استخراج
- هزینه خرید، تعمیر و نگهداری دستگاه
گاهی ممکن است یک دستگاه از نظر فنی قدرتمند باشد، اما به دلیل هزینه بالای برق یا افت قیمت ارز، سودآوری مناسبی نداشته باشد. بنابراین قبل از خرید ماینر، بهتر است از ماشینحسابهای سودآوری استخراج استفاده کنید.
آیا استخراج Scrypt برای کاربران خانگی مناسب است؟
استخراج خانگی Scrypt به شرایط شما بستگی دارد. اگر دستگاه کمصداتر، برق ارزان، تهویه مناسب و فضای کافی دارید، میتوانید آن را بررسی کنید. اما بیشتر دستگاههای حرفهای صدای زیاد، گرمای بالا و مصرف برق قابل توجهی دارند. برای کاربران خانگی، مدلهای کوچکتر مثل برخی دستگاههای Goldshell ممکن است گزینه قابل مدیریتتری باشند؛ اما همچنان باید سودآوری آنها با دقت محاسبه شود.
آینده الگوریتم Scrypt و استخراج آن
Scrypt با وجود ورود ASICها همچنان یکی از الگوریتمهای مهم استخراج در بازار ارزهای دیجیتال است. دلیل اصلی آن، حضور لایت کوین و دوج کوین در میان رمزارزهای شناختهشده و نقدشونده بازار است.
استخراج ترکیبی LTC و DOGE نیز باعث شده بسیاری از ماینرها همچنان به این الگوریتم علاقهمند باشند. با این حال، آینده سودآوری آن به قیمت بازار، سختی شبکه، هزینه انرژی و پیشرفت سختافزارهای ماینینگ بستگی دارد.
سخن پایانی
الگوریتم Scrypt یکی از الگوریتمهای مهم در دنیای ارزهای دیجیتال است که با هدف افزایش وابستگی به حافظه و کاهش تمرکز استخراج طراحی شد. این الگوریتم نقش مهمی در شبکههایی مانند لایت کوین و دوج کوین دارد و هنوز هم در صنعت ماینینگ مورد استفاده قرار میگیرد.
اگر قصد استخراج ارزهای مبتنی بر Scrypt را دارید، باید قبل از شروع، هزینه برق، قیمت دستگاه، سختی شبکه، استخر استخراج و قیمت ارز را بررسی کنید. استخراج میتواند سودآور باشد، اما بدون محاسبه دقیق، ممکن است ریسک بالایی داشته باشد.
در نهایت، اگر هدف شما فقط ورود به بازار لایت کوین یا دوج کوین است، خرید مستقیم این ارزها از صرافی اکسیر میتواند سادهتر از خرید و نگهداری تجهیزات ماینینگ باشد.
نظرات کاربران