۲۰ شهریور ۱۴۰۴ 
62 
بدون دیدگاه 
الگوریتمهای اجماع بخش اساسی فناوری بلاکچین هستند؛ آنها تعیین میکنند چگونه شرکتکنندگان در یک شبکه غیرمتمرکز به یک توافق واحد در مورد وضعیت دادهها برسند. یکی از روشهای متفاوت و کمتر شناختهشده در این میان، الگوریتم اثبات سوزاندن (Proof of Burn) است که رویکردی نوآورانه نسبت به اثبات کار (PoW) و اثبات سهام (PoS) ارائه میکند.
تصور کنید برای به دست آوردن حق استخراج در یک معدن طلا، به جای خرید یک دستگاه ماینر فیزیکی گرانقیمت، مجبور باشید مقداری از طلای خود را در آتش بسوزانید تا تعهد بلندمدت خود را به آن معدن ثابت کنید. این، فلسفه اصلی اثبات سوزاندن است. در این راهنمای جامع از بلاگ صرافی ارز دیجیتال اکسیر، به زبان ساده یاد میگیریم که PoB چیست، چه تفاوتی با رقبای خود دارد و چه مزایا و معایبی را ارائه میدهد.
اثبات سوزاندن (PoB) به زبان ساده چیست؟
اثبات سوزاندن (Proof of Burn – PoB) یک الگوریتم اجماع در بلاکچین است که برای تأیید تراکنشها و تامین امنیت شبکه از روشی متفاوت بهره میبرد: شرکتکنندگان در شبکه باید بخشی از رمزارز خود را برای همیشه بسوزانند (به آدرس غیرقابل دسترس ارسال کنند) تا بتوانند حق ایجاد بلاک یا اعتبارسنجی تراکنشها را به دست آورند.
این فرآیند سوزاندن، معادل یک سرمایهگذاری بلندمدت در شبکه است. درست مانند یک ماینر PoW که با خرید تجهیزات گرانقیمت، در شبکه سرمایهگذاری میکند، یک ماینر PoB نیز با از بین بردن دارایی خود، نشان میدهد که به آینده شبکه متعهد است و انگیزهای برای حمله به آن ندارد. به زبان سادهتر، PoB نشان میدهد که یک گره (نود) یا اعتبارسنج حاضر شده ارزش اقتصادی را قربانی کند تا نشان دهد به سلامت بلندمدت شبکه متعهد است.
چگونه Proof of Burn کار میکند؟
در مکانیسم PoB مراحل معمول به این صورت است:
- سوزاندن توکنها: شرکتکننده مقداری از رمزارز را به یک آدرس ویژه ارسال میکند که دسترسی به آن دیگر ممکن نیست.
- اثبات تعهد: این فرآیند سوزاندن، یک نشانه اقتصادی از تعهد کاربر به شبکه است.
- حق اعتبارسنجی: بر اساس میزان و دفعات سوزاندن توکن، شرکتکنندگان شانس دریافت حق اعتبارسنجی یا استخراج بلاک را به دست میآورند.
- پاداش شبکه: در بسیاری از پیادهسازیها، اعتبارسنجی بلاک جدید باعث دریافت پاداش یا کارمزد تراکنشها میشود.
این فرآیند PoB را از اثبات کار (که نیازمند قدرت محاسباتی زیاد است) و اثبات سهام (که نیازمند نگهداری وثیقه است) متمایز میکند.
مقایسه جامع: PoB در برابر PoW و PoS
این جدول تفاوتهای کلیدی این سه مکانیزم اجماع را در یک نگاه نشان میدهد:
| ویژگی | اثبات کار (PoW) | اثبات سهام (PoS) | اثبات سوزاندن (PoB) |
|---|---|---|---|
| منبع تأمین امنیت | قدرت محاسباتی (سختافزار) | وثیقهگذاری سکه (Staking) | سوزاندن دائمی سکه (Burning) |
| مصرف انرژی | بسیار بالا | بسیار پایین | بسیار پایین |
| مدل اقتصادی | تورمی (ایجاد سکههای جدید) | تورمی (ایجاد سکههای جدید) | ضد تورمی (کاهش عرضه کل) |
| ریسک تمرکزگرایی | ریسک تمرکز در استخرهای ماینینگ | ریسک تمرکز در دست دارندگان بزرگ (نهنگها) | پایینتر (هر کسی میتواند سکه بسوزاند) |
مزایای اصلی استفاده از Proof of Burn نسبت به سایر مکانیسمهای اجماع چیست؟
الگوریتم Proof Of Burn یا (PoB) چندین مزیت قابل توجه را نسبت به مکانیسمهای اجماع سنتی مانند Proof of Work (PoW) و Proof of Stake (PoS) ارائه کرده که آن را به انتخابی جذاب برای بسیاری از شبکههای بلاکچین تبدیل میکند، یکی از مهمترین مزایای PoB راندمان انرژی قابل توجه آن است. برخلاف PoW که نیاز به مصرف انرژی قابل توجهی برای حل پازلهای پیچیده ریاضی دارد، PoB نیاز به توان محاسباتی شدید را از بین میبرد. در عوض، ماینرها تراکنشها را با سوزاندن سکه تأیید کرده و رویکردی سازگار با محیط زیست برای حفظ شبکه ایجاد میکنند. این نه تنها ردپای کربن مرتبط با استخراج ارزهای دیجیتال را کاهش میدهد، بلکه با تقاضای رو به رشد برای شیوههای پایدار در فناوری همسو میشود.
- امنیت پیشرفته: PoB با حذف دائمی سکهها از گردش در طی فرآیند سوزاندن، امنیت شبکه را تقویت میکند. این مکانیسم کاهش تورم میتواند به افزایش ارزش ارز دیجیتال در طول زمان منجر شود، زیرا کاهش عرضه همراه با تقاضای ثابت میتواند قیمتها را افزایش دهد. علاوه بر این، هزینه مهاجمان احتمالی که سعی در اجرای یک حمله ۵۱ درصدی دارند به طور قابل توجهی بالاتر میشود، زیرا آنها باید مقدار قابل توجهی سکه را بسوزانند تا کنترل شبکه را به دست آورند و در نتیجه امنیت کلی را بیشتر افزایش دهند.
- تعهد بلند مدت: PoB ماینرها را تشویق میکند تا با درگیر شدن در فعالیتهای سوزاندن سکه به جای سرمایهگذاری یکباره، تعهد پایدار خود را به شبکه نشان دهند. این مشارکت مداوم احساس مسئولیت را در میان ماینرها تقویت کرده و منافعی را در سلامت و ثبات شبکه ترویج میکند. از آنجایی که ماینرها به طور مداوم از طریق سوزاندن سکه به اکوسیستم کمک میکنند، به حفظ یکپارچگی و طول عمر شبکه کمک کرده و محیطی پایدارتر و قابل اعتماد برای همه شرکتکنندگان ایجاد میکنند.
- کاهش تمرکز: یکی دیگر از مزایای قابل توجه PoB پتانسیل آن برای کاهش تمرکز در فرآیند استخراج است. از آنجایی که الگوریتم Proof Of Burn نیازی به دستیابی به سختافزار گرانقیمت ماینینگ ندارد، راه را برای طیف وسیعتری از شرکتکنندگان باز میکند، بنابراین تمرکز اغلب مرتبط با سیستمهای PoW را کاهش میدهد، جایی که فقط آنهایی که منابع قابل توجهی دارند میتوانند به طور مؤثر مشارکت کنند. این فراگیری شبکه غیرمتمرکزتری را تقویت میکند و انعطافپذیری و تطبیقپذیری آن را افزایش میدهد.
- ارتقای انصاف: PoB به طور فعال عدالت را در میان شرکتکنندگان با نیاز به تراکنشهای منظم و سوزاندن سکه ترویج میکند. این ویژگی به یکسان کردن زمین بازی کمک میکند و از طرفداری نسبت به پذیرندگان اولیه یا ماینرهای ثروتمندی که ممکن است در غیر این صورت بر شبکه تسلط داشته باشند، بکاهد. هر شرکتکننده، صرف نظر از پیشینه مالی خود، این فرصت را دارد که در شبکه شرکت کند و در آن مشارکت داشته باشد، که اصول برابری و فراگیری را در فضای بلاک چین تقویت میکند.
به طور خلاصه، الگوریتم Proof Of Burn یک جایگزین پایدار و عادلانه برای شبکههای بلاکچین ارائه میدهد که به دنبال ایجاد تعادل بین امنیت، کارایی و تمرکززدایی هستند. مکانیسمهای منحصربهفرد آن اکوسیستم سالمتری را پرورش میدهد که نه تنها تأثیرات زیستمحیطی را به حداقل میرساند، بلکه مشارکت فعال و عدالت را در بین همه کاربران تشویق میکند. همانطور که چشم انداز فناوری بلاکچین به تکامل خود ادامه میدهد، رویکرد نوآورانه PoB ممکن است نقش مهمی در شکل دادن به آینده مکانیسمهای اجماع ارزهای دیجیتال داشته باشد.
معایب و محدودیتهای Proof of Burn
با وجود مزایا، PoB دارای چالشهایی نیز هست:
- از دست دادن سرمایه اولیه
توکنی که سوزانده شده است برای همیشه از دست میرود و نمیتوان آن را بازگرداند؛ بنابراین شرکتکننده سرمایه اولیه خود را از دست میدهد.
- پذیرش کم در پروژههای بزرگ
در مقایسه با PoS و PoW، PoB کمتر در پروژههای بلاکچین بزرگ مورد استفاده قرار گرفته است.
- چالشهای عملکردی و سرعت
در برخی پیادهسازیها، سازوکار سوزاندن و تخصیص حق اعتبارسنجی ممکن است نسبت به سیستمهای دیگر پیچیدهتر یا کندتر باشد.
کاربردهای Proof of Burn در پروژههای واقعی
اگرچه الگوریتم PoB کمتر از PoW یا PoS استفاده میشود، در برخی پروژهها بهصورت خلاقانه به کار رفته است تا:
- ایجاد توکن جدید با حذف توکن پایه
- افزایش امنیت شبکه با کاهش عرضه
- تشویق مشارکت بلندمدت کاربران
برای مثال در برخی شبکههای بلاکچین، سوزاندن توکن میتواند بهعنوان شرط دسترسی به امکانات ویژه (مثل اعتبارسنجی یا پاداشهای خاص) تعریف شود.
کدام شبکههای بلاکچینی از الگوریتم Proof Of Burn استفاده میکنند؟
چندین شبکه بلاکچین الگوریتم اجماع Proof Of Burn (PoB) را اتخاذ کردهاند که به استخراجکنندگان امکان میدهد تا تراکنشها را با از بین بردن دائمی بخشی از سکههای خود تأیید کنند. با وادار کردن شرکتکنندگان به “سوزاندن” توکنهای خود، PoB یک ساختار انگیزشی منحصر به فرد ایجاد کرده که امنیت و پایداری شبکه را تقویت میکند. در ادامه چند نمونه قابل توجه از ارزهای دیجیتال و پلتفرمهایی که از این رویکرد نوآورانه استفاده میکنند آورده شده است:
- Slimcoin (SLM):
این ارز رمزنگاری شده یک پیادهسازی متمایز از PoB را ارائه میدهد که عناصر اثبات کار (PoW) و اثبات سهام (PoS) را ادغام میکند. در سیستم اسلیم کوین، ماینرها برای به دست آوردن حقوق استخراج سکه میسوزانند و به آنها اجازه میدهد تا برای مدت طولانی به دریافت پاداشهای بلوک ادامه دهند. این مکانیسم نه تنها امنیت شبکه را افزایش میدهد، بلکه پایداری طولانیمدت آن را با اطمینان از متعهد بودن ماینرها به سلامت شبکه ارتقا میدهد.
- Counterparty (XCP):
ساخته شده بر روی بلاکچین بیت کوین، Counterparty ازالگوریتم Proof Of Burn یا PoB برای تسهیل ساخت و تجارت توکنها بدون نیاز به بلاکچین جداگانه استفاده میکند. کاربران برای ایجاد توکنهای Counterparty باید بیت کوین را بسوزانند، فرآیندی که به حفظ یکپارچگی و ثبات شبکه کمک میکند. این ویژگی به کاربران اجازه میدهد تا در برنامههای مالی غیرمتمرکز (DeFi) شرکت کرده و در عین حال از امنیت بیت کوین استفاده کنند.
- Factom (FCT):
این پروتکل از PoB برای ایمنسازی خدمات یکپارچگی دادههای خود استفاده کرده و کاربران را ملزم به سوزاندن توکنها برای ثبت ورودیهای داده در بلاکچین میکند. این رویکرد تضمین میکند که تنها شرکتکنندگان متعهد و جدی به شبکه کمک میکنند و در نتیجه قابلیت اطمینان و یکپارچگی دادههای ثبت شده را افزایش میدهد.
سوالات متداول
۱. آیا PoB میتواند جایگزین PoW در بیتکوین شود؟
بسیار بعید است. تغییر مکانیزم اجماع یک شبکه بزرگ مانند بیتکوین فرآیندی بسیار پیچیده و پرریسک است و جامعه بیتکوین تمایلی به کنار گذاشتن PoW که امنیت آن در طول زمان اثبات شده، ندارد.
۲. آیا سوزاندن سکه همان کارمزد تراکنش است؟
خیر. کارمزد تراکنش هزینهای است که به ماینرها یا اعتبارسنجها برای پردازش تراکنش شما پرداخت میشود. سوزاندن سکه در PoB، یک فرآیند داوطلبانه برای کسب حق اعتبارسنجی در آینده است.
۳. چرا پروژههای بیشتری از PoB استفاده نمیکنند؟
به دلیل چالشهای ذکر شده در بخش معایب، به خصوص مشکل "بوتاسترپ کردن" و عدم امکان بازیابی سرمایه اولیه. اکثر پروژهها، مدل کمریسکتر و شناختهشدهتر اثبات سهام (PoS) را ترجیح میدهند.
سخن پایانی
اثبات سوزاندن (Proof of Burn) یک راهکار هوشمندانه و خلاقانه برای حل برخی از بزرگترین مشکلات بلاکچین، به ویژه مصرف انرژی، است. این الگوریتم با ایجاد یک مدل اقتصادی ضد تورمی و تشویق تعهد بلندمدت، ویژگیهای منحصربهفردی را ارائه میدهد. با این حال، به دلیل معایب ذاتی و رقابت با مدل بسیار محبوب اثبات سهام، PoB همچنان یک ایده جذاب اما در حاشیه باقی مانده است. درک این مکانیزمهای مختلف به ما کمک میکند تا با دیدی بازتر، تکامل فناوری بلاکچین را دنبال کنیم.
🔗منابع:
نظرات کاربران