در دنیای استخراج ارزهای دیجیتال، دو نام بیش از همه میدرخشند: SHA-256 (قلب بیت کوین) و Scrypt (قلب لایت کوین). در حالی که SHA-256 بر قدرت پردازش خالص تکیه دارد، Scrypt با یک ایده انقلابی وارد میدان شد: «استفاده از حافظه به جای پردازنده».
اما الگوریتم Scrypt دقیقاً چگونه کار میکند؟ پارامترهای N و r در آن چه معنایی دارند و چرا با وجود ورود دستگاههای ASIC، هنوز هم یکی از محبوبترین الگوریتمهای جهان است؟ در این مقاله جامع از بلاگ صرافی اکسیر، علاوه بر آموزش استخراج، به لایههای فنی و تاریخی این الگوریتم نفوذ میکنیم.
الگوریتم Scrypt چیست و چرا خاص است؟
الگوریتم Scrypt یک تابع مشتق کلید (KDF) مبتنی بر رمز عبور است که به گونهای طراحی شده است که هم از نظر محاسباتی فشرده و هم از نظر حافظه فشرده باشد.
این الگوریتم توسط کالین پرسیوال ایجاد شد تا با دشوار کردن استخراج کلیدهای رمزنگاری یا شکستن رمزهای عبور برای مهاجمان با استفاده از حملات مبتنی بر سختافزار، امنیت را افزایش دهد. Scrypt به دلیل مقاومت در برابر ASIC خود قابل توجه است، به این معنی که از تسلط سختافزارهای تخصصی استخراج (ASIC) بر فرآیند استخراج در شبکههای بلاکچین جلوگیری میکند. این الگوریتم با ملزم کردن استخراجکنندگان به تولید سریع اعداد تصادفی و استفاده از مقادیر قابل توجهی از حافظه دسترسی تصادفی (RAM) برای ذخیره و ارزیابی این اعداد در طول استخراج، به این هدف دست مییابد. از ویژگیهای کلیدی Scrypt عبارتند از:
- استفاده از آن به عنوان یک KDF که کلیدهای مخفی را از رمزهای عبور یا سایر اسرار استخراج میکند.
- نیاز به حافظه بالا در کنار تقاضاهای محاسباتی، که آن را در برابر حملات جستجوی فراگیر و شتابدهی سختافزاری مقاوم میکند.
- انعطافپذیری از طریق پارامترهای تطبیقی مانند هزینه حافظه و موازیسازی، که به آن اجازه میدهد تا با نیازهای امنیتی و سختافزاری مختلف مطابقت داشته باشد.
- امنیت رمزنگاری قوی در برابر حملات موازیسازی و تبادل حافظه زمان.
Scrypt به طور گسترده در ارزهای رمزنگاری شده مانند Litecoin به عنوان جایگزینی برای الگوریتم SHA-256 بیتکوین برای ترویج استخراج غیرمتمرکز با ایجاد شرایط برابر در برابر ماینرهای ASIC استفاده میشود.
الگوریتم Scrypt چگونه کار میکند؟
تفاوت اصلی Scrypt با الگوریتمهای دیگر در «حافظهمحور بودن» (Memory-Hard) آن است. بیایید سادهسازی کنیم:
تصور کنید SHA-256 مثل حل کردن یک مسئله ریاضی دشوار است که فقط نیاز به یک ماشین حساب فوق سریع دارد. اما Scrypt مثل حل کردن پازلی است که قطعات آن در هزاران کمد مختلف (حافظه RAM) پخش شدهاند. برای حل پازل، شما نه تنها باید سریع فکر کنید، بلکه باید دائماً بدوید و قطعات را از کمدها بیاورید.
پارامترهای کلیدی Scrypt:
برای درک عمق این الگوریتم، باید ۳ پارامتر اصلی آن را بشناسید:
- N (هزینه CPU/RAM): تعیین میکند الگوریتم چقدر سخت باشد. هرچه N بزرگتر، حافظه بیشتری نیاز است.
- r (اندازه بلاک): حجم دادههایی که در هر بار دسترسی به حافظه جابجا میشوند.
- p (موازیسازی): تعیین میکند چند پردازش میتوانند همزمان انجام شوند.
نکته: دلیل اینکه ساخت ASIC برای Scrypt سختتر و گرانتر از بیت کوین بود، همین نیاز به چیپهای حافظه (RAM) درون دستگاه ماینر است که فضای زیادی اشغال میکنند.
مزایا و معایب الگوریتم Scrypt
مزایا:
- امنیت بالا: مقاومت عالی در برابر حملات بروتفورس (Brute-force).
- مصرف انرژی بهینهتر: در مقایسه با SHA-256 معمولاً وات کمتری مصرف میکند.
- تراکنشهای سریعتر: بلاکچینهای مبتنی بر Scrypt معمولاً زمان بلاک کوتاهتری دارند (لایتکوین ۲.۵ دقیقه).
معایب:
- سرعت کمتر: نسبت به SHA-256 کندتر است (به دلیل درگیری حافظه).
- تسلط ASICها: با وجود مقاومت اولیه، اکنون ASICهای قدرتمند Scrypt بازار را قبضه کردهاند.
- نیاز به سختافزار گران: حافظه RAM گرانتر از چیپهای پردازشی ساده است.
آموزش گامبهگام استخراج با الگوریتم Scrypt
استخراج Scrypt فرآیندی برای حل وظایف رمزنگاری است که به حافظه و تلاش محاسباتی قابل توجهی نیاز دارد. این الگوریتم در ابتدا به گونهای طراحی شده است که در برابر ASIC مقاوم باشد و قبل از ظهور ماینرهای ASIC برای Scrypt، امکان استخراج با CPU و GPU را فراهم کند.
این ماهیت حافظه محور، حملات brute force را کند کرده و تمرکززدایی استخراج را ارتقا میدهد. از مراحل استخراج سکههای الگوریتم Scrypt این است کهیک سکه انتخاب کنید، یک ارز دیجیتال را انتخاب کنید که از الگوریتم Scrypt برای استخراج استفاده میکند.استخراج ارزهایی مثل لایتکوین یا دوجکوین که از Scrypt استفاده میکنند، شامل مراحل زیر است:

۱. انتخاب ارز (استخراج ترکیبی)
بهترین استراتژی، «استخراج ادغامی» (Merged Mining) است. شما میتوانید همزمان که دستگاهتان در حال حل معادلات لایتکوین (LTC) است، دوجکوین (DOGE) را هم به عنوان پاداش دریافت کنید، بدون اینکه قدرت دستگاه تقسیم شود!
۲. خرید سختافزار ASIC
لیست برترین ماینرهای Scrypt در سال ۲۰۲۶:
- Bitmain Antminer L9: غول بازار با قدرت ۱۶ تا ۱۷ گیگاهش (مناسب فارمها).
- Goldshell Mini-Doge III: گزینهای بیصدا و خانگی برای علاقهمندان.
- Antminer L7: مدل قدیمیتر اما همچنان بسیار سودآور.
۳. انتخاب استخر (Mining Pool)
به دلیل سختی شبکه، ماینینگ انفرادی (Solo) تقریبا شانسی ندارد. به استخرهایی بپیوندید که از Merged Mining پشتیبانی میکنند:
- ViaBTC
- LitecoinPool
- F2Pool
لیست ارزهای دیجیتال مبتنی بر Scrypt
علاوه بر لایتکوین و دوجکوین، ارزهای دیگری هم از این الگوریتم استفاده میکنند:
- Litecoin (LTC): نقره دیجیتال.
- Dogecoin (DOGE): پادشاه میمکوینها.
- DigiByte (DGB): (در یکی از ۵ الگوریتم خود از Scrypt استفاده میکند).
- Verge (XVG): ارزی متمرکز بر حریم خصوصی.
- ReddCoin (RDD): ارز شبکه اجتماعی (نسخههای قدیمی)

سودآوری استخراج Scrypt در مقایسه با استخراج SHA-256 چگونه است؟ Scrypt در برابر SHA-256
| ویژگی | Scrypt (لایتکوین) | SHA-256 (بیتکوین) |
| ماهیت | حافظهمحور (Memory-Hard) | پردازشمحور (CPU-Hard) |
| تجهیزات ماینینگ | ASIC (با چیپ حافظه) | ASIC (چیپ پردازشی خالص) |
| مصرف برق | کمتر | بسیار زیاد |
| پیچیدگی ساخت | سختتر و گرانتر | سادهتر |
سودآوری استخراج اسکریپت عموماً به دلیل تفاوت در پیچیدگی الگوریتم، نیازهای سختافزاری، مصرف انرژی و ویژگیهای بلاکچین با سودآوری استخراج SHA-256 متفاوت است. SHA-256 که توسط بیتکوین استفاده میشود، از نظر محاسباتی فشرده با نرخ هش بسیار بالا (تراهش بر ثانیه) است و به ماینرهای ASIC تخصصی نیاز دارد. این الگوریتم معمولاً مصرف انرژی بالاتری دارد و نیاز به سرمایهگذاری اولیه قابل توجهی در سختافزار با کارایی بالا و بهینه شده برای سرعت محاسبات دارد. اسکریپت که توسط کوینهایی مانند لایتکوین استفاده میشود، در ابتدا به حافظه وابسته است و طوری طراحی شده است که در برابر ASIC مقاوم باشد و امکان استخراج با GPU و CPU را قبل از محبوبیت ASICهای Scrypt فراهم میکرد. نرخ هش اسکریپت بسیار پایینتر است و با کیلوهش یا مگاهش بر ثانیه (KH/s یا MH/s) اندازهگیری میشود و سختافزار استخراج به منابع حافظه زیادی نیاز دارد.
- بهرهوری انرژی و هزینهها
استخراج Scrypt نسبت به استخراج SHA-256 معمولاً مصرف انرژی کمتری دارد. این امر باعث میشود استخراج Scrypt برای ماینرهای انفرادی با سختافزار ضعیفتر و هزینههای برق پایینتر، قابل دسترستر باشد.
اما، تقاضای محاسباتی بالای استخراج SHA-256 و تسلط ASIC صنعتی، هزینههای انرژی و مانع سودآوری را افزایش میدهد و به نفع عملیات استخراج در مقیاس بزرگ است.
- مقایسه سودآوری
سودآوری استخراج SHA-256 با توجه به مقیاس و کارایی ASICها برای استخراج بیت کوین میتواند بیشتر باشد، اما به سرمایهگذاری اولیه بیشتری نیز نیاز دارد و هزینههای برق بالاتری را متحمل میشود. اما، سودآوری استخراج Scrypt ممکن است به دلیل هزینههای ورودی و مصرف برق کمتر، برای ماینرهای آماتور یا کوچکتر قابل دستیابیتر باشد، اما پاداشها میتوانند کمتر باشند و به شدت به قیمت سکه خاص و سختی استخراج بستگی دارند.
- روندهای بازار و آینده
استخراج SHA-256 با افزایش مداوم سختی و تخصص سختافزاری مواجه است که آن را بسیار رقابتی کرده و اغلب سودآوری را به ماینرهای صنعتی یا استخرها محدود میکند. استخراج اسکریپت به دلیل طراحی الگوریتم با حافظه فشرده، برای ماینرهای غیرمتمرکز و انفرادی تا حدودی مزیت دارد، اگرچه ASIC های پیشرفته اسکریپت این شکاف را کاهش دادهاند.
به طور خلاصه، استخراج SHA-256 معمولاً به سرمایهگذاری و هزینههای عملیاتی بالاتری نیاز دارد، اما میتواند سود بیشتری را در مقیاس بزرگ به همراه داشته باشد. استخراج اسکریپت در دسترستر و از نظر انرژی کارآمدتر است و سودآوری نسبی بالقوه بهتری را برای استخراجکنندگان انفرادی یا در مقیاس کوچک ارائه میدهد، اما در مقایسه با استخراج SHA-256 سکههای برتر مانند بیتکوین، بازده مطلق کمتری دارد.
سخن پایانی
الگوریتم Scrypt که روزی برای جلوگیری از انحصار ماینرهای صنعتی طراحی شده بود، اگرچه در نهایت مغلوب دستگاههای ASIC شد، اما توانست امنیت و سرعتی مثالزدنی را برای شبکههایی مثل لایتکوین به ارمغان بیاورد. اگر قصد ورود به دنیای ماینینگ در سال ۲۰۲۶ را دارید، استخراج ترکیبی LTC + DOGE یکی از پایدارترین و کمریسکترین روشهای درآمدزایی است.
نقد کردن درآمد ماینینگ: شما میتوانید لایت کوین و دوج کوین استخراج شده خود را به راحتی در صرافی ارز دیجیتال اکسیر به تومان یا تتر تبدیل کنید.
نظرات کاربران