دنیای کریپتوکارنسی با سرعتی غیرقابلانکار در حال بلعیدن بازارهای مالی سنتی است. پذیرش گسترده رمزارزها توسط غولهایی نظیر پیپال و ویزا، ثابت کرد که این داراییها دیگر یک ترند گذرا نیستند. اگرچه بیت کوین مسیر دشوار و پرفراز و نشیبی را پشت سر گذاشت، اما امروزه به چنان ارزشی دست یافته که راه را برای ظهور نسل جدیدی از پروژههای پیشرو هموار کرده است.
در گذشته، رایجترین راه برای شکار این فرصتهای نوظهور، شرکت در عرضه اولیه سکه (ICO) بود؛ اما طوفان کلاهبرداریهای سال ۲۰۱۷ ثابت کرد که این روش مانند راه رفتن روی لبه تیغ است. اینجا بود که عرضه اولیه صرافی (IEO) به عنوان یک سنگر امن و جایگزینی هوشمندانه وارد میدان شد تا اعتماد را به رگهای بازار بازگرداند.
عرضه اولیه صرافی (IEO) به زبان ساده چیست؟
IEO مخفف عبارت Initial Exchange Offering است. در این متد، برخلاف مدل قدیمی ICO که تیم پروژه مستقیماً با کاربر در ارتباط بود، یک صرافی معتبر ارز دیجیتال به عنوان واسطه و داور عمل میکند. در واقع صرافی با اعتبار خود تضمین میکند که پروژه از فیلترهای امنیتی و فنی عبور کرده است. فروش این توکنها در بخش اختصاصی صرافیها که غالباً لانچپد (Launchpad) نامیده میشود، مدیریت میگردد.
نقطه عطف این صنعت در ژانویه ۲۰۱۹ رقم خورد؛ زمانی که صرافی بایننس پروژه بیتتورنت (BTT) را معرفی کرد. فروش تمام توکنها تنها در ۱۵ دقیقه و جذب سرمایه ۷.۱ میلیون دلاری، ثابت کرد که کاربران تشنه یک مدل سرمایهگذاری تحت نظارت هستند.
محبوبیت IEO دو دلیل کلیدی دارد: اول، راحتی در مشارکت (کاربر با همان حساب صرافی و بدون نیاز به جابجایی در زنجیرههای پیچیده خرید میکند) و دوم، اعتبارسنجی اولیه توسط صرافی که بار سنگین تحقیق (DYOR) را تا حد زیادی از دوش سرمایهگذار برمیدارد. برای تیمهای توسعهدهنده نیز این یک بازی برد-برد است؛ چرا که به جای هزینههای گزاف بازاریابی، مستقیماً به ویترین کاربران آمادهی صرافی راه پیدا میکنند.
IEO چگونه کار میکند؟ (از وایتپیپر تا بازار ثانویه)
فرآیند عرضه اولیه در صرافی یک مسیر مهندسیشده است که اعتبار پروژه را در چند لایه بررسی میکند:
۱. وایتپیپر و توکنومیک (نقشه راه)
در اولین قدم، تیم پروژه “سپیدنامه” یا همان وایتپیپر را ارائه میدهد. این سند باید دقیقاً مشخص کند که هدف پروژه چیست، منابع مالی چگونه مدیریت میشوند و مهمتر از همه، اقتصاد توکنی (Tokenomics) پروژه چگونه طراحی شده تا از تورم بیرویه جلوگیری شود.
۲. ارسال درخواست و بررسی (Due Diligence)
پروژه برای لیست شدن در پلتفرم معاملاتی درخواست میدهد. اینجاست که صرافی نقش بازرس را ایفا میکند. بررسی سوابق تیم، تستهای نفوذ امنیتی، و ارزیابی نقاط فروش منحصربهفرد (USP) در این مرحله انجام میشود. صرافیها برای حفظ اعتبار خود، کوچکترین حفره یا ابهامی را بیپاسخ نمیگذارند.
۳. توافق و پیشپرداخت
پس از تایید صلاحیت، قرارداد منعقد میشود. تیم پروژه موظف است بخشی از توکنها را به عنوان ذخیره در اختیار صرافی قرار دهد و هزینه لیست شدن (Listing Fee) را پرداخت کند.
۴. دوره عرضه و فروش
پس از اطلاعرسانی، فروش در یک بازه زمانی محدود آغاز میشود. کاربران معمولاً بر اساس میزان هولد کردن ارز بومی صرافی (مثل BNB یا KCS)، اجازه خرید مقدار مشخصی از توکن جدید را پیدا میکنند.

تفاوت IEO با ICO و IDO؛ کدام بهتر است؟
برای درک بهتر جایگاه IEO، باید آن را با رقبایش مقایسه کرد:
| ویژگی | ICO (عرضه اولیه سکه) | IEO (عرضه اولیه صرافی) | IDO (عرضه اولیه غیرمتمرکز) |
| واسطه | ندارد (مستقیم) | صرافی متمرکز (CEX) | صرافی غیرمتمرکز (DEX) |
| امنیت | پایین (احتمال کلاهبرداری زیاد) | بالا (تایید شده توسط صرافی) | متوسط (بررسیهای خودکار) |
| نیاز به احراز هویت | معمولاً ندارد | اجباری (KYC) | ندارد |
| دسترسی | برای همه آزاد | مخصوص کاربران صرافی | برای همه آزاد |
مزایای طلایی و محدودیتهای IEO
IEOها معمولاً به عنوان گزینه ارجح در مقایسه با ICOها در نظر گرفته میشوند. مزایای این شیوه عرضه اولیه ارزهای دیجیتال عبارتند از:
- تیم توسعهدهنده پروژه میتوانند از تخصص بازاریابی و ارزیابیهای ارائه شده توسط پلتفرم صرافی برای IEO منتفع شوند. از همین رو، آنها میتوانند بسیار راحتتر به سرمایهگذاران بالقوه دسترسی پیدا کنند. همچنین، آنها شانس بیشتری برای جذب منابع مالی مورد نیاز خود خواهند داشت.
- از آنجایی که چنین پروژههایی قبل از عرضه به عموم به دقت مورد ارزیابی و بررسی قرار میگیرند، سرمایهگذاران اکثراً خرید توکنهای IEO را به ICO ترجیح میدهند. بنابراین، پروژههای IEO ریسک کمتری دارند و جذابیت سرمایهگذاری را برای سرمایهگذاران افزایش میدهند.
- صرافیهایی که اقدام به عرضه پروژههای IEO میکنند، میتوانند معاملهگران جدید را جذب کنند. این به نوبه خود باعث افزایش حجم معاملات و ترافیک صرافی خواهد شد.
IEO چه محدودیتهایی دارد؟
اگرچه اکثر صرافیهای ارز دیجیتال تلاش میکنند که پروژههای IEO را به طور کامل بررسی کنند، اما برخی از پلتفرمها ممکن است برای ارائه طیف گستردهتری از محصولات به کاربران خود کم کاری کنند. در این قضیه، یک ارگان رسمی به عنوان رگولاتوری حضور ندارد. این بدان معنی است که بدون ارزیابی کافی از سوی پلتفرم صادرکننده، توکنها پس از عرضه ممکن است ارزش کمتری داشته باشند.

به علاوه، پروژههای IEO موظف به پرداخت هزینه برای لیست کردن توکنهای خود هستند. از همین رو، صرافیها ممکن است نرخ بالاتری را هم از شرکت صادرکننده و هم از سرمایهگذاران دریافت کنند. در مقابل، پروژههای ICO میتوانند نرخ خود را تعیین کنند. همچنین، برای توکنهای IEO معمولاً سقفی معادل 20,000 دلار برای هر سرمایهگذار تعیین میشود، در حالی که ICOها سقفی ندارند.
چگونه در یک IEO شرکت کنیم؟
اگر قصد شکار سودهای چندصد درصدی در لانچپدها را دارید، این مسیر را دنبال کنید:
- انتخاب صرافی معتبر: تمرکز خود را روی پلتفرمهایی مثل Binance Launchpad، KuCoin Spotlight یا OKX Jumpstart بگذارید.
- تکمیل احراز هویت (KYC): بدون تایید هویت، اجازه شرکت در هیچ IEO معتبری را نخواهید داشت.
- هولد کردن ارز پایه: معمولاً باید مقدار مشخصی از ارز اصلی صرافی را در کیف پول خود داشته باشید تا امتیاز خرید به شما تعلق بگیرد.
- تایید نهایی (Commit): در روز فروش، باید درخواست خود را در پنل لانچپد ثبت کنید تا توکنها به حساب شما واریز شوند.
سوالات متداول
۱. تفاوت اصلی IEO و ICO در چیست؟
در IEO، یک صرافی معتبر به عنوان واسطه و ضامن، پروژه را بررسی و فروش را مدیریت میکند، در حالی که در ICO پروژه مستقیماً و بدون نظارت به فروش میرسد.
۲. آیا سرمایهگذاری در IEO بدون ریسک است؟
خیر؛ اگرچه ریسک کلاهبرداری در IEO بسیار پایین است، اما ریسک بازار (نوسان قیمت پس از لیست شدن) همیشه وجود دارد.
۳. بهترین صرافیها برای عرضه اولیه کدامند؟
بایننس (Binance)، کوکوین (KuCoin) و بایبیت (Bybit) در حال حاضر معتبرترین لانچپدها را در اختیار دارند.
۴. برای شرکت در IEO به چه چیزی نیاز داریم؟
داشتن حساب کاربری وریفای شده (KYC) در صرافی و موجودی کافی از ارز اختصاصی آن صرافی (مانند BNB).
سخن آخر
اگر به دنبال سودهای پایدار و کاهش ریسک هستید، عرضه اولیه صرافی تکاملیافتهترین شکل سرمایهگذاری در مراحل اولیه یک پروژه است. IEO نه تنها راه را برای ورود پروژههای باکیفیت هموار کرده، بلکه اعتماد تخریبشده در دوران ICOها را نیز بازسازی کرده است. به عنوان یک تریدر، همواره به یاد داشته باشید که حتی در IEOها نیز “تحلیل شخصی” حرف اول را میزند.
نظرات کاربران